Skały od kambru po karbon. Powiat kielecki to wyjątkowa lekcja historii Ziemi

W podłożu powiatu kieleckiego znajdują się ślady światów, które istniały setki milionów lat temu. Wśród skał można znaleźć pozostałości dawnych mórz, osady lodowcowe i formacje wykorzystywane później w architekturze. Międzynarodowy Dzień Geologa przypomina, że bez pracy tych specjalistów trudno bezpiecznie planować inwestycje i chronić środowisko.

18 września przypada Międzynarodowy Dzień Geologa. Z tej okazji Powiat Kielecki zwraca uwagę zarówno na znaczenie tego zawodu, jak i na wyjątkową budowę geologiczną regionu.

• Geolodzy sprawdzają podłoże przed rozpoczęciem inwestycji
• W skałach zachował się zapis dziejów sprzed 500 milionów lat
• Rezerwaty i kamieniołomy pokazują geologiczną różnorodność regionu

Geolodzy sprawdzają podłoże przed rozpoczęciem inwestycji

Geologia obejmuje badanie skał, minerałów i gruntów, ale zakres pracy specjalistów jest znacznie szerszy. Geolodzy lokalizują złoża surowców, analizują wody podziemne i oceniają warunki, w jakich mogą powstawać budynki oraz infrastruktura.

Przed rozpoczęciem inwestycji wykonują badania terenowe i laboratoryjne. Przygotowują również mapy, dokumentacje geologiczne oraz ekspertyzy. Ich ustalenia pomagają ograniczać ryzyko związane z niestabilnym podłożem, a także wspierają ochronę środowiska i poszukiwanie surowców.

W skałach zachował się zapis dziejów sprzed 500 milionów lat

Według informacji Powiatu Kieleckiego region należy do najciekawszych geologicznie obszarów Europy. Na powierzchni występują tu skały pochodzące ze wszystkich okresów ery paleozoicznej – od kambru po karbon. Oznacza to, że w stosunkowo łatwo dostępnych odsłonięciach można obserwować zapis bardzo odległych etapów historii Ziemi.

Budowa geologiczna obszaru nie jest jednolita. Przecina ją uskok świętokrzyski, który rozdziela dwie części o odmiennej historii i różnym rodzaju skał:

• północną, określaną jako łysogórska,
• południową, nazywaną kielecką.

W regionie występują także wapienie i dolomity dewońskie. Powstały one w warunkach związanych z dawnymi, ciepłymi morzami. Szczególne znaczenie mają wapienie określane jako marmury kieleckie – materiał wykorzystywany w architekturze.

Rezerwaty i kamieniołomy pokazują geologiczną różnorodność regionu

Obok starszych skał paleozoicznych na obszarze powiatu znajdują się mezozoiczne obrzeżenia oraz osady czwartorzędowe. Takie zestawienie pozwala prześledzić różne etapy kształtowania się podłoża, bez ograniczania się do jednego rodzaju skał czy jednej epoki.

Na obecny wygląd terenu wpłynęły także procesy lodowcowe. Lądolód zatrzymał się przed górami, dzięki czemu w regionie zachowały się odsłonięcia dostępne w rezerwatach geologicznych, kamieniołomach i wąwozach. To właśnie tam wiedza o geologii może być konfrontowana z rzeczywistą budową terenu, a nie tylko z mapą lub opisem w dokumentacji.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Kielcach.