Geopark Świętokrzyski w Kielcach - kontakt, atrakcje i trasy turystyczne

Geopark Świętokrzyski to stowarzyszenie pięciu gmin tworzących wspólną turystyczną markę terytorialną o międzynarodowej randze. Siedziba organizacji mieści się w Kielcach, skąd koordynowane są działania promujące wyjątkowe dziedzictwo geologiczne, przyrodnicze i kulturowe regionu świętokrzyskiego. Obszar posiada certyfikat Światowego Geoparku UNESCO, co potwierdza jego znaczenie na mapie globalnej geoturystyki.

Chcę skontaktować się z biurem → Kontakt i siedziba Chcę dowiedzieć się, czym jest organizacja → Czym jest Geopark Świętokrzyski Chcę poznać geologiczne skarby regionu → Skarby geologii Szukam miejsc związanych z historią i kulturą → Dziedzictwo kulturowe Chcę sprawdzić, jakie gatunki roślin i zwierząt tu występują → Dziedzictwo przyrodnicze Szukam pomysłów na wycieczkę samochodem, pieszo lub rowerem → Trasy turystyczne Chcę zrozumieć, co oznacza tytuł UNESCO → Światowy Geopark UNESCO

Kontakt i siedziba

Biuro Geoparku Świętokrzyskiego przyjmuje interesantów i udziela informacji o atrakcjach regionu. Przed wizytą warto skontaktować się telefonicznie w celu potwierdzenia godzin pracy.

Czym jest Geopark Świętokrzyski

Geopark Świętokrzyski to stowarzyszenie pięciu gmin: Kielce, Chęciny, Morawica, Sitkówka i Piekoszów. Organizacja powstała z inicjatywy lokalnej społeczności, rozwijając się następnie w oparciu o współpracę sieciową na poziomie regionalnym, krajowym i międzynarodowym.

Główne cele działania obejmują:

• pielęgnowanie i promocję dziedzictwa geologicznego, kulturowego i przyrodniczego regionu
• rozwój geoturystyki i edukacji przyrodniczej oraz kulturowej
• budowanie sieci współpracy z sektorem nauki, biznesu i organizacji pozarządowych
• promocję marki Światowego Geoparku UNESCO

Międzynarodowa ranga geoparku została potwierdzona certyfikatem UNESCO. 17 listopada 2015 roku 195 państw członkowskich UNESCO ratyfikowało utworzenie nowej kategorii — Światowego Geoparku UNESCO. Geopark Świętokrzyski reprezentuje Polskę w tej sieci wspólnie z geoparkiem „Łuk Mużakowa”.

Dziedzictwo geologiczne i kulturowe

Skarby geologii

Obszar geoparku charakteryzuje się wyjątkową różnorodnością skał osadowych i powiązanych z nimi złóż mineralnych, które człowiek wykorzystuje od niemal 60 000 lat. Kluczowe elementy dziedzictwa geologicznego to:

• odsłonięcia dewońskie — wapienie, dolomity i margle sprzed 360 milionów lat, pozostałość po płytkich morzach
• formy tektoniczne — uskoki i fałdy dokumentujące kaledońskie, waryscyjskie i alpejskie ruchy górotwórcze
• żyły hydrotermalne — z kalcytem, barytem i galeną oraz złoża rud miedzi
• pozostałości górnictwa — świadectwo historycznego wydobycia kruszców i kamienia
• formy krasowe — jaskinie i zjawiska krasowe z okresów permsko-triasowego i kenozoicznego
• rzeźba strukturalna — czytelne powiązania między budową geologiczną a kształtem terenu

Dziedzictwo kulturowe

Historia osadnictwa na tym terenie sięga około 60 tysięcy lat — od paleolitu. Dziedzictwo kulturowe obejmuje zarówno elementy materialne (zabytki architektury, pozostałości górnicze), jak i niematerialne: lokalne zwyczaje, obrzędy, podania i legendy związane z górnictwem oraz wierzeniami ludowymi.

Dziedzictwo przyrodnicze

Unikalna georóżnorodność przekłada się na wyjątkową bioróżnorodność. Na terenie geoparku stwierdzono występowanie około 1117 gatunków roślin naczyniowych — to ponad 46% flory Polski. Wśród nich aż 264 gatunki objęte są szczególną ochroną jako rzadkie lub zagrożone.

W drzewostanach dominują: sosna zwyczajna, dąb szypułkowy i bezszypułkowy, jodła, brzoza brodawkowata, buk zwyczajny, grab, klony oraz lipa drobnolistna.

Badania prowadzone w granicach Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego wykazały bogactwo fauny: 20 gatunków chrząszczy, 76 gatunków motyli, 23 gatunki trzmielowatych, około 60 gatunków ślimaków, 35 gatunków ryb (w tym 7 na Czerwonej Liście), 14 gatunków płazów (75% krajowej fauny, wszystkie objęte ścisłą ochroną), 6 gatunków gadów (w tym gniewosz plamisty — gatunek zagrożony), ponad 104 gatunki ptaków oraz 25 gatunków ssaków (15 pod ścisłą ochroną).

Trasy turystyczne

Geopark oferuje gotowe propozycje wycieczek dostosowane do różnych form aktywności:

Trasy samochodowe:

• Szlak “Marmurów Świętokrzyskich”
• Szlak dziedzictwa kulturowego
• Szlak dewońskiego morza

Trasy piesze — dłuższe spacery z możliwością poznawania geoparku na własnych nogach

Trasy rowerowe — w tym zielony szlak w gminie Sitkówka Nowiny, pozwalający zobaczyć region z perspektywy dwóch kółek

Szczegółowe mapy tras oraz materiały do pobrania znajdują się na oficjalnej stronie geoparku.

Światowy Geopark UNESCO

Światowy Geopark UNESCO to obszar jednolity geograficznie, o wyraźnie określonych granicach terytorialnych, na którym sieć geostanowisk i krajobraz o międzynarodowej randze zarządzane są zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Tworzenie geoparków opiera się na modelu “bottom-up” — inicjatywie lokalnej społeczności, która następnie rozwija się dzięki współpracy sieciowej.

Europejska Sieć Geoparków powstała w czerwcu 2000 roku na greckiej wyspie Lesvos. Jej kluczowe cele to promocja edukacji ekologicznej, zrównoważony rozwój obszarów geoparków oraz rozwój geoturystyki.

Materiał źródłowy stanowiła strona geopark.pl. Dane mogą się zmieniać; pamiętaj, warto sprawdzić je na oficjalnej stronie.