Konstytucja 3 Maja nadal brzmi jak odważny projekt państwa

W polskiej historii są daty, które nie blakną wraz z kolejnymi rocznicami, a 3 maja należy właśnie do nich. Konstytucja uchwalona w 1791 roku była próbą uporządkowania państwa, które potrzebowało mocnych fundamentów i jasnych reguł. Po 235 latach wciąż przypomina nie tylko o dawnym sporze o kształt Rzeczypospolitej, ale też o odpowiedzialności za wspólne dobro.

• Dokument, który miał naprawić państwo od środka
• Pamięć o tamtym dniu przetrwała znacznie dłużej niż samo państwo

Dokument, który miał naprawić państwo od środka

Konstytucja 3 Maja powstała w czasach Sejmu Czteroletniego i od początku miała rangę wydarzenia przełomowego. Była pierwszą w Europie i drugą na świecie spisaną ustawą zasadniczą, która porządkowała działanie państwa oraz wyznaczała prawa i obowiązki obywateli.

Wśród zmian, które wprowadzała, znalazły się rozwiązania uznawane dziś za fundament nowoczesnego ustroju:

• monarchia konstytucyjna
• trójpodział władzy
• zniesienie liberum veto

To właśnie ten zestaw reform sprawił, że dokument nie był jedynie deklaracją polityczną. Był próbą zatrzymania chaosu i zbudowania państwa opartego na regułach, a nie na przypadkowej przewadze silniejszych stron sporu.

Pamięć o tamtym dniu przetrwała znacznie dłużej niż samo państwo

Dla kolejnych pokoleń Konstytucja 3 Maja stała się symbolem wolności, ale też niezgody na bezsilność. W czasie zaborów, wojen, okupacji i PRL przypominała, że polska państwowość ma własny, mocny punkt odniesienia. Nie chodziło wyłącznie o rocznicę. Chodziło o znak, że wspólnota potrafi myśleć o sobie w kategoriach odpowiedzialności i suwerenności.

Święto Narodowe Trzeciego Maja po raz pierwszy ustanowiono w 1919 roku. Od tamtej pory majowy dzień stał się momentem pamięci, ale też spokojnej refleksji nad tym, ile znaczy dobro wspólne, gdy państwo musi opierać się na zaufaniu obywateli.

Do tej pamięci wraca również obraz Jana Matejki, namalowany na 100. rocznicę uchwalenia konstytucji. To jedno z tych dzieł, które utrwaliły wyobrażenie o historycznym momencie i sprawiły, że tamten dzień nie zniknął z polskiej świadomości.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Kielcach.