Rok Stanisława Staszica w Kielcach. Dwa wydarzenia i historyczna prelekcja

W jednym dniu Kielce przypomną postać, która wpłynęła na rozwój przemysłu, szkolnictwa i górnictwa w regionie. W Parku Miejskim odbędzie się uroczystość przy zabytkowym pomniku, a kilka godzin później w Wojewódzkim Domu Kultury zaplanowano spotkanie poświęcone życiu i działalności Stanisława Staszica. Wydarzenia są częścią obchodów Roku Stanisława Staszica oraz 200. rocznicy jego śmierci.

• Uroczystość przy pomniku w Parku Miejskim
• Wieczorna prelekcja pokaże Staszica z kilku stron
• Archiwalne materiały przypomną przemysłowe dziedzictwo regionu

Uroczystość przy pomniku w Parku Miejskim

Pierwsze wydarzenie rozpocznie się we wtorek 13 października o godz. 12.00 przy pomniku ławce Stanisława Staszica w Parku Miejskim. Zabytkowy obiekt pochodzi z 1906 roku i stanie się miejscem uroczystości organizowanej przez Świętokrzyskie Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych im. Stanisława Staszica oraz Stowarzyszenie Absolwentów Technikum Geologicznego w Kielcach.

Program obejmuje:

• wystąpienie historyczne o życiu i dorobku Stanisława Staszica,
• omówienie jego związków z Kielcami i regionem świętokrzyskim,
• przedstawienie historii kieleckiego pomnika,
• złożenie wieńców i wiązanek kwiatów.

Ceremonia odbędzie się w asyście żołnierzy Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych. Będzie to zarazem początek cyklu działań prowadzonych w ramach projektu „Rok Staszicowski 2026: Upowszechnienie dziedzictwa Stanisława Staszica i Staropolskiego Okręgu Przemysłowego”.

Projekt otrzymał dofinansowanie Muzeum Historii Polski w programie „Patriotyzm Jutra” 2026. Patronat honorowy objęli Prezydent Miasta Kielce, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego oraz Wojewoda Świętokrzyski.

Wieczorna prelekcja pokaże Staszica z kilku stron

Tego samego dnia o godz. 17.00 w sali portretowej Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach odbędzie się prelekcja „Porozmawiajmy o: Stanisław Staszic. Człowiek trzech epok”. Spotkanie organizuje Fundacja Triada.

O działalności Staszica na terenie kielecczyzny opowie regionalista dr Cezary Jastrzębski. Szersze spojrzenie na jego życie przedstawi dr Maciej Usurski, kustosz Muzeum Stanisława Staszica w Pile. Dla osób zainteresowanych udziałem oznacza to dwa różne punkty programu w ciągu jednego dnia – południową uroczystość plenerową i popołudniowe spotkanie wykładowe w budynku WDK.

Wydarzenie objęli patronatem honorowym:

• Józef Bryk, Wojewoda Świętokrzyski,
• Renata Janik, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego,
• Tomasz Pleban, Starosta Kielecki,
• Agata Wojda, Prezydentka Kielc,
• Piotr Łojek, Świętokrzyski Kurator Oświaty,
• Beata Wojciechowska, Rektor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Prelekcja została dofinansowana ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego oraz Urzędu Miasta Kielce.

Archiwalne materiały przypomną przemysłowe dziedzictwo regionu

Obchody uzupełnia internetowa wystawa przygotowana przez Archiwum Państwowe w Kielcach. Zgromadzone materiały dotyczą Roku Stanisława Staszica oraz 210. rocznicy utworzenia Szkoły Akademiczno Górniczej w Kielcach.

Stanisław Staszic urodził się w Pile w 1755 roku, a zmarł 20 stycznia 1826 roku w Warszawie. Był księdzem katolickim, pisarzem politycznym, publicystą, filozofem, geografem i geologiem. Pełnił także funkcję ministra stanu Księstwa Warszawskiego oraz Królestwa Polskiego.

Jego działalność miała bezpośredni związek z rozwojem gospodarczym regionu świętokrzyskiego. Staszic przyczynił się do powstania Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, utworzenia Dyrekcji Górniczej, modernizacji kopalń i uruchamiania hut, w tym Huty Aleksandra w Białogonie.

W Kielcach doprowadził również do utworzenia Szkoły Akademiczno Górniczej. Założona w 1816 roku placówka mieściła się w północnym skrzydle Pałacu Biskupów Krakowskich i była pierwszą polską uczelnią techniczną. Kształciła przyszłe kadry dla przemysłu górniczego, oferując bezpłatną naukę przyszłym inżynierom.

na podstawie: Urząd Miasta w Kielcach.