Samsonowskie ruiny wracają na trasę śladami Stanisława Staszica

W Samsonowie dawna huta znów wyszła z cienia i przypomniała o sobie w całej Polsce. Ruiny Huty „Józef” znalazły się na ogólnopolskiej trasie przygotowanej z myślą o Stanisławie Staszicu, więc miejsce dobrze znane spacerowiczom z Zagnańska dostało szerszy, historyczny kontekst. To nie tylko kolejny punkt na mapie, ale opowieść o przemysłowej ambicji, która kiedyś napędzała ten fragment regionu.

• Huta, która przetrwała pożar i wciąż robi wrażenie
• Staszicowska trasa prowadzi przez miejsca, które pamiętają więcej niż jedną epokę
• Pieczątka w Zagnańsku i pamiątka dla tych, którzy zbierają ślady

Huta, która przetrwała pożar i wciąż robi wrażenie

Ruiny w Samsonowie od dawna należą do najbardziej rozpoznawalnych śladów Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Huta „Józef” powstała z inicjatywy Stanisława Staszica w latach 1818–1823, a później była jeszcze rozbudowywana i przebudowywana. Działała do 1866 roku, kiedy zniszczył ją pożar. Odbudowa nie doszła do skutku, bo z ogniem zbiegł się kryzys całego zagłębia przemysłowego, pogłębiany m.in. przez wyczerpywanie się złóż rudy.

Dziś w Samsonowie nadal można zobaczyć to, co z dawnej potęgi zostało najlepiej zachowane:

• pozostałości wielkiego pieca,
• wysoką wieżę wyciągową,
• budynki odlewni,
• fundamenty maszynowni,
• fragment kanału roboczego.

To właśnie ten fragment historii działa najmocniej na wyobraźnię. Nawet w ruinie widać skalę przedsięwzięcia i wyraźnie czuć, że nie było to zwykłe zakładowe zaplecze, lecz miejsce, które przez lata miało znaczenie dla całego przemysłowego krajobrazu regionu.

Codziennie nowe informacje z Kielc publikujemy na kielceinfo.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na kielceinfo.pl/wydarzenie.

Staszicowska trasa prowadzi przez miejsca, które pamiętają więcej niż jedną epokę

Ruiny Huty „Józef” znalazły się w gronie kilkunastu miejsc tworzących ogólnopolską „Trasę Śladami Stanisława Staszica”. Projekt przygotowało Muzeum Stanisława Staszica w Pile z okazji obchodów Roku Staszica. Jego celem jest połączenie punktów związanych z życiem, działalnością naukową i społeczną oraz pamięcią o jednym z najważniejszych polskich myślicieli i reformatorów.

To propozycja nie tylko dla miłośników historii. Taka trasa działa jak opowieść rozpisana na miejsca – od jednego punktu do drugiego można śledzić, jak idee Staszica przekładały się na konkretne decyzje, budowle i przemysłowe inwestycje. Dla osób odwiedzających Samsonów oznacza to, że ruiny nie są już wyłącznie lokalnym zabytkiem techniki, ale częścią większej, ogólnopolskiej układanki.

Pieczątka w Zagnańsku i pamiątka dla tych, którzy zbierają ślady

W projekcie przewidziano także element, który może zachęcić do przejazdu całą trasą. Uczestnicy odwiedzają wskazane na mapie miejsca, zbierają okolicznościowe pieczęcie, a te stają się podstawą do otrzymania dyplomu i medalu Roku Staszica.

W przypadku Samsonowa pieczątka okolicznościowa znajduje się w Urzędzie Gminy w Zagnańsku. Na stronie urzędu dostępna jest również karta do zbierania pieczęci oraz regulamin uczestnictwa w projekcie. Dzięki temu wypad do ruin może łatwo zamienić się w małą historyczną wyprawę, która prowadzi dalej niż tylko pod sam wielki piec.

na podstawie: Powiat Kielecki.