Nad wodą zostają nie tylko wspomnienia. Rusza kampania 10GG

Na plażach i nad rzekami sezon urlopowy zostawia po sobie więcej niż ślady stóp. Wyrzucone butelki, niedopałki, hałas i zadeptane trzcinowiska składają się na obraz, który co roku wraca jak niechciany rachunek. Teraz rusza IV edycja kampanii 10GG, która bierze pod lupę zachowania turystów i pokazuje, jak szybko drobne nawyki zamieniają się w presję na wodę. Patronat honorowy objęła także prezydentka Kielc Agata Wojda.

• Wakacyjny tłok nad wodą zostawia wyraźniejszy ślad, niż wygląda z brzegu
• Drobne gesty, które z czasem obciążają rzeki i jeziora
• Kampania 10GG ruszy w czerwcu i pokaże dobre nawyki nad wodą

Wakacyjny tłok nad wodą zostawia wyraźniejszy ślad, niż wygląda z brzegu

Skala zjawiska nie jest symboliczna. Według GUS w 2025 roku mieszkańcy Polski odbyli 54,5 mln krajowych podróży turystycznych, a wydatki na nie sięgnęły 52,7 mld zł. Samo wybrzeże też odczuwa ten napór mocno – tylko w lipcu i sierpniu 2025 roku w turystycznych obiektach noclegowych na terenach nadmorskich nocowało 2,1 mln osób, które skorzystały z 9 mln noclegów.

Za tym ruchem idzie coś mniej efektownego niż zdjęcia z wakacji, ale znacznie bardziej kłopotliwego. Wody Polskie podają, że nad polskimi rzekami i zbiornikami wodnymi co roku wyrzucanych jest kilka tysięcy ton śmieci. Dodatkowo wyniki akcji sprzątania pokazują, że problem nie znika sam.

– „Śmieci pozostawione na brzegu są najbardziej widocznym śladem wakacyjnej presji na wodę, ale nie jedynym” – mówi Agnieszka Hobot, redaktorka naczelna „Wodnych Spraw”.

W 2025 roku w ramach Operacji Czysta Rzeka zebrano blisko 580 ton odpadów podczas 960 lokalnych akcji. Z kolei uczestnicy Akcji Czysta Odra usunęli kolejne 206 ton śmieci, z czego ponad połowę stanowił plastik, a 30 proc. szkło. To liczby, które pokazują, że po intensywnym sezonie wypoczynkowym na brzegach zostaje znacznie więcej niż drobny bałagan.

Drobne gesty, które z czasem obciążają rzeki i jeziora

Organizatorzy kampanii 10GG zwracają uwagę, że problem nie kończy się na workach ze śmieciami. Liczą się też zachowania, które wielu urlopowiczom mogą wydawać się mało istotne, a w skali sezonu wywierają realny nacisk na przyrodę.

Chodzi między innymi o:

– wchodzenie w trzcinowiska i zadeptywanie roślinności przybrzeżnej,
– płoszenie zwierząt hałasem i obecnością w miejscach lęgowych,
– cumowanie w trzcinach,
– mycie naczyń detergentami w wodzie,
– pozostawianie niedopałków w piasku,
– korzystanie z zejść do wody poza wyznaczonymi miejscami,
– wypoczynek w strefach, które nie są przeznaczone do rekreacji.

To właśnie te codzienne, z pozoru niewinne decyzje składają się na większy problem. W tle pozostaje jeszcze stan samych wód. Najwyższa Izba Kontroli w raporcie opublikowanym w 2025 roku wskazała, że do końca 2021 roku dobrego stanu nie osiągnęło 99,5 proc. jednolitych części wód powierzchniowych. Chodzi o rzeki, jeziora, sztuczne zbiorniki, wody przejściowe i przybrzeżne. Unijne prawo zakładało osiągnięcie tego celu do 2015 roku, a w uzasadnionych przypadkach – do 2027 roku.

Kampania 10GG ruszy w czerwcu i pokaże dobre nawyki nad wodą

IV edycja kampanii 10GG ma być prowadzona od 16 czerwca do 24 sierpnia 2026 roku. W cyklu „Poniedziałki z grzechem” redakcja „Wodnych Spraw” będzie publikować materiały poświęcone dziesięciu zachowaniom turystów, które wpływają na wodę, brzegi i strefy przybrzeżne. Do tego dojdą działania w mediach społecznościowych, newsletter, grafiki, plakat oraz materiały prasowe przygotowane dla mediów i partnerów.

Ważnym elementem kampanii ma być też konkurs fotograficzny „Twoje wakacje wpływają na wodę”. Jego celem jest pokazanie prostych, ale potrzebnych nawyków – korzystania z wyznaczonych miejsc, porządku po wypoczynku, szacunku dla roślinności, zwierząt, plaż i kąpielisk.

Warto przy tym pamiętać, że w Serwisie Kąpieliskowym Głównego Inspektoratu Sanitarnego widnieje dziś ponad 700 kąpielisk w Polsce. Dla osób planujących wypoczynek to nie tylko mapa miejsc do kąpieli, ale też źródło informacji o jakości wody, sezonie, infrastrukturze i klasyfikacji kąpieliska. Im większy ruch nad jeziorami, rzekami i morzem, tym bardziej liczy się nie tylko kontrola służb i samorządów, lecz także zwykła codzienna rozwaga.

Kampania 10GG ma łączyć przekaz do turystów, mieszkańców miejscowości wypoczynkowych, samorządów, organizatorów rekreacji, branży turystycznej i mediów. I właśnie w tym tkwi jej sens – przypomina, że nad wodą nie kończy się odpowiedzialność, tylko zaczyna.

na podstawie: UM Kielce.