Ponad 4 na 10 dzieci skierowano na dalszą diagnostykę wzroku w Kielcach

Wynik badania liter z tablicy nie wystarcza, by ocenić, jak dziecko widzi na co dzień. W kieleckich przedszkolach i szkolnych oddziałach przedszkolnych sprawdzano także współpracę oczu, ich ruchy oraz zdolność skupienia wzroku. Spośród 1284 przebadanych dzieci aż 529 otrzymało zalecenie pogłębionej diagnostyki. Program Fundacji ONYA objął 47 placówek oświatowych.

• Badanie wykraczało poza odczytywanie liter z tablicy
• Zmęczenie i gubienie tekstu mogą mieć związek ze wzrokiem
• W Kielcach powstał zespół do wczesnego wykrywania zaburzeń widzenia

Badanie wykraczało poza odczytywanie liter z tablicy

Projekt „Spojrzeć Inaczej – Kielce” był skierowany przede wszystkim do sześciolatków, które wkrótce miały rozpocząć naukę w szkole. Badania przesiewowe prowadzono w 32 przedszkolach samorządowych, 13 szkołach podstawowych z oddziałami przedszkolnymi oraz dwóch przedszkolach niepublicznych.

Specjaliści oceniali nie tylko ostrość widzenia. Sprawdzali również ruchy gałek ocznych, konwergencję, akomodację oraz ustawienie oczu podczas testu naprzemiennego przysłaniania. Pozwalało to wychwycić między innymi zezy jawne i ukryte oraz inne nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem układu wzrokowego.

Wynik poza normą wiekową uzyskało 529 dzieci, czyli 41,2 proc. całej grupy. Dzieci skierowano do okulisty oraz optometrysty lub ortoptysty. U pozostałych 755 osób, stanowiących 58,8 proc. badanych, nie stwierdzono podczas przesiewu nieprawidłowości wymagających dalszej diagnostyki.

Samo badanie przesiewowe nie jest jednak rozpoznaniem medycznym. Wskazuje, że określony parametr wymaga dokładnego sprawdzenia, ale nie zastępuje pełnej konsultacji okulistycznej, optometrycznej lub ortoptycznej. Zakresy pracy tych specjalistów różnią się, dlatego skierowanie do dalszej diagnostyki nie powinno być traktowane jako formalność.

Zmęczenie i gubienie tekstu mogą mieć związek ze wzrokiem

Dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć, że widzi nieprawidłowo. Często nie zna innego sposobu widzenia albo nie zdaje sobie sprawy, że trudności podczas nauki mogą wynikać z pracy oczu.

Sygnałami wymagającymi uwagi mogą być między innymi:

• niechęć do czytania,
• szybkie męczenie się podczas nauki,
• gubienie miejsca w tekście,
• trudności z przepisywaniem z tablicy,
• kłopoty z dłuższym skupieniem na zadaniu,
• wpadanie na przedmioty,
• unikanie zajęć sportowych.

Takie zachowania bywają przypisywane problemom z koncentracją, koordynacją albo niechęci do nauki. Mogą też przypominać objawy dysleksji. Zanim zostaną zinterpretowane wyłącznie w ten sposób, warto uwzględnić również konsultację dotyczącą widzenia – szczególnie gdy trudności powtarzają się podczas czytania, pisania lub pracy z bliska.

„Chcemy, żeby badanie wzroku przed rozpoczęciem nauki w szkole było czymś naturalnym, nie reakcją dopiero wtedy, kiedy pojawiają się trudności” – powiedziała Małgorzata Wójcik, prezes Zarządu Fundacji ONYA.

Rodzice otrzymywali informację o wyniku badania oraz wskazówki dotyczące kolejnych kroków. Fundacja zaplanowała także sfinansowanie bezpłatnych wizyt diagnostycznych u okulisty i optometrysty lub ortoptysty dla 100 dzieci.

W Kielcach powstał zespół do wczesnego wykrywania zaburzeń widzenia

Program obejmował nie tylko dzieci. Na jego potrzeby utworzono lokalny zespół diagnostów, który przeszedł szkolenie z wczesnego wykrywania zaburzeń widzenia i uzyskał uprawnienia do badań z wykorzystaniem Karty Badań Wybranych Parametrów Wzrokowych.

W pracach zespołu uczestniczyli między innymi pracownicy Miejskiego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Kielcach, Poradni Logopedycznej Verbum działającej przy Uniwersytecie Jana Kochanowskiego oraz przedstawiciele środowiska szkolnego. Działania edukacyjne kierowano do nauczycieli, specjalistów i rodziców.

To właśnie dorośli obserwujący dziecko podczas lekcji, odrabiania pracy domowej czy czytania mogą jako pierwsi zauważyć, że potrzebna jest konsultacja. Nie chodzi wyłącznie o widoczne mrużenie oczu. Równie istotne są powtarzające się trudności z tekstem, szybkie zmęczenie i problemy z utrzymaniem wzroku na zadaniu.

„Dzieci bardzo często nie zgłaszają problemów ze wzrokiem, bo nie wiedzą, że mogą widzieć inaczej. To dorośli muszą umieć zauważyć pierwsze sygnały” – podkreśliła Małgorzata Wójcik, prezes Fundacji ONYA.

Odsetek dzieci skierowanych do dalszej kontroli był zbliżony do wyników wcześniejszych badań przesiewowych prowadzonych w Słupsku. Projekt został współfinansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu NOWEFIO na lata 2021–2030.

na podstawie: Urząd Miasta w Kielcach.